چرا يخ بر روي آب شناور ميماند؟
به طور كلي وقتي مايعي به شكل جامد در ميآيد، منقبض ميشود و مولكولهايش به هم نزديكتر ميشوند. به همين دليل حجم مادّه، كم ميشود و چگالي آن افزايش مييابد. بنابراين موادّ در حالت جامد سنگينتر از زمانياند كه به شكل مايع در آمدهاند.
ولي آب مايعي است كه خاصيّتي غيرعادي دارد. آب پس از انجماد به جاي منقبض شدن، منبسط ميشود؛ در نتيجه حجمش افزايش مييابد. تراكم يخ، 9/10 آب است؛ به عبارت ديگر از نه ليتر آب ده ليتر يخ به دست ميآيد. به همين جهت وزن يخ، كمتر از آب هم حجمش است. به اين ترتيب وقتي يخ درون آب قرار ميگيرد، تنها 9/10 آن در آب فرو ميرود و1/10 ديگرش بر روي آن شناور ميماند.
در مناطق سردسير انجماد آب درون لولهها موجب ترك خوردن آنها ميشود. حجم آب به محض يخ زدن، افزايش مييابد. اين افزايش حجم، نيروي زيادي بر جداره لوله وارد ميكند و باعث ترك خوردن آن ميشود. در كشور فنلاند از اين خاصيّت براي شكستن صخرهها استفاده ميشود. بدين منظور، آب را وارد منافذ خالي بين صخرهها ميكنند. آب پس از يخ زدن منبسط ميشود و فشار حاصل از انبساط آن، صخرهها را ميشكند.